جستجو :
اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَن صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَ عَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَ في كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَ حافِظاً وَ قائِداً وَ ناصِراً وَ دَليلاً وَ عَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَ تُمَتِّعَهُ فيها طَويلاً
امروز: ۱۴۰۰ سه شنبه ۱۲ مرداد


 
  • پیام به کنگره ملّی مکتب اخلاقی اصفهان - 5/5/1400
  • اطلاعیّۀ برگزار نشدن مراسم جشن عید غدیر
  • درس اخلاق؛ فضیلت‌های فراموش شده، فضیلت پنجم: «حیا»؛ جلسۀ اوّل
  • درس اخلاق؛ فضیلت‌های فراموش شده، فضیلت چهارم: «امانت‌داری»؛ جلسه سوم
  • شرکت در انتخابات ریاست جمهوری و شوراها
  • پیام در آستانه برگزاری سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری
  • اطّلاعیّۀ درگذشت امّ‌الزّوجۀ حضرت آیة‌الله العظمی مظاهری«مدّظلّه»
  • درس اخلاق؛ فضیلت‌های فراموش شده، فضیلت چهارم: «امانت‌داری»؛ جلسه دوّم
  • پيام به دوازدهمین دورۀ جشنوارۀ کشوری علّامۀ حلّی«قدّس‌سرّه‌الشّریف» - حوزه‌های علمیّه

  • -->

    رذیلت اوّل: بی‌ثباتی

    شرح فضیلت‌ها و رذیلت‌های اخلاقی

    رذیلت اوّل: بی‌ثباتی

    یكی از صفات رذیله، بی‌ثباتی یا ریبه است. نفس انسان در اثر این صفت رذیله، اطمینان و ثبات خود را از کف می‌دهد و به‌واسطۀ عواملی مانند وسوسه، شك، گمان نامعتبر، حسرت یا تخیل، متزلزل می‌شود.

    قرآن شریف می‌فرماید:

    >وَ أَمَّا الَّذينَ في‏ قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَتْهُمْ رِجْساً إِلَى رِجْسِهِمْ<[1]

    امام باقر% فرموده‌اند: اینکه آیۀ شریفه می‌فرماید: «كسانی كه دلشان مریض است، پلیدی بر پلیدی آن‌ها افزوده می‏شود»، یعنی شكّی بر شكّ آن‌ها افزوده می‏شود.[2]

    نفسی که متزلزل، بی‌ثبات و شکّاک است، به ناآرامی، اندوه، غم و ترس دچار می‏گردد؛ پیوسته دست‌خوش توهّم‌ها و خیال‏پردازی‌هاست و هیچ آرام و قراری نخواهد داشت.

    این صفت ناپسند، موجب می‌شود که انسان، پیوسته در حال تردید باشد و مرتب رأی و اندیشۀ خود را تغییر دهد. تخیل‌ها و توهّم‌های بی‏پایه، او را به خود مشغول ساخته، حتی در اعتقادات نیز وی را به ورطۀ شکّ و تردید فرو می‌برد که از نظر قرآن‌کریم، مایۀ زیان‌كاری در دنیا و آخرت است:

    >وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَعْبُدُ اللَّهَ عَلى‏ حَرْفٍ فَإِنْ أَصابَهُ خَيْرٌ اطْمَأَنَّ بِهِ وَ إِنْ أَصابَتْهُ فِتْنَةٌ انْقَلَبَ عَلى‏ وَجْهِهِ خَسِرَ الدُّنْيا وَ الْآخِرَةَ ذلِكَ هُوَ الْخُسْرانُ الْمُبينُ<[3]

    در نهایت تأسف باید گفت كه بسیاری از مردم، در اثر این رذیلت، سرگشته و حیرانند. به تعبیر قرآن‌کریم: >مُذَبْذَبينَ بَيْنَ ذلِكَ لا إِلى‏ هؤُلاءِ وَ لا إِلى‏ هؤُلاءِ<[4] علت تذبذب و دودلی آن‌ها این است که نه از دانش کافی برخوردارند و نه در پی تحصیل دانشند، نه آگاهند و نه به دنبال آگاهی می‌روند، بلكه دنباله‏رو جامعه‏اند و هرچه دیگران در برابر آن‌ها ترسیم کنند، خواهند پذیرفت، خواه حق باشد یا باطل.

    اقسام بی‌ثباتی عبارتند از: شك و تردید دائمی؛ که توان تصمیم‏گیری در امور و قدرت انتخاب را از انسان می‌گیرد؛ توهّم‌ها و تخیّل‌های بی‌اعتبار؛‏ که گاهی به نخوت و تفرعن و حتی ادعای خدایی یا دست کم تكبّر بر خدا و بندگانش و گاهی نیز به ادعای كشف و شهود، بدعت‏گذاری و دین‏سازی منجر می‌شود؛ حسرت و اندوه‏؛ که پدید آورندۀ كسالت، سستی، ضعف اعصاب و این قبیل ناراحتی‏های روحی است؛ وسوسه؛‏ که به وسیلۀ نفس یا شیاطین جنّی و انسی به قلب انسان وارد می‏شود و موجب گمراهی اوست؛ و بالأخره جهل و اقسام آن.

    داروی این بیماری قلب، همچون سایر صفات ناپسند، مخالفت با وسوسه، شک، حسرت، تخیل، توهّم و تمایلات آن‌هاست، كه در حقیقت مخالفت و مبارزۀ منفی با نفس امّاره و شیاطین جنّی و انسی است.

    ارتباط مداوم و عاطفی با خداوند و ارزش‌های معنوی و نیز مداومت بر ذکر، نظیر ذکر یونسیه: >لا إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ سُبْحانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمينَ[5]< در این زمینه تأثیر به‌سزا دارد. چنان‌که قرآن‌کریم، یاد خدا را راهی برای رسیدن به اطمینان قلب و رهایی از تزلزل و بی‌ثباتی بر می‌شمرد:

    >أَلا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ<[6]



    [1]. توبه، 125: «امّا كسانی كه در دل‌هایشان بیماری است، پلیدی بر پلیدیشان افزود.»

    [2]. بحارالانوار، ج 72، ص 126.

    [3]. حج، 11: «و از میان مردم كسی است كه خدا را فقط بر یك حال [و بدون عمل‏] می‏پرستد. پس اگر خیری به او برسد بدان اطمینان یابد، و چون بلایی بدو رسد روی برتابد. در دنیا و آخرت زیان دیده است. این است همان زیانِ آشكار.»

    [4]. نساء، 143: «میانِ آن [دو گروه‏] دو دلند؛ نه با اینانند و نه با آنان‏.»

     .[5]انبیاء، 87: «معبودی جز تو نیست، منزّهی تو، به‌درستی كه من از ستمكاران بودم.»

    [6]. رعد، 28: «آگاه باش كه با یاد خدا دل‌ها آرامش می‏یابد.»

    احکام
    اخلاق
    اعتقادات
    اسرار حج
    مناسک حج
    صوت
    فيلم
    عکس

    هر گونه استفاده از مطالب این سایت با ذکر منبع بلامانع می باشد.
    دفتر مرجع عاليقدر حضرت آية الله العظمى مظاهری «مدّظلّه‌العالی»
    آدرس دفتر اصفهان: خيابان عبد الرزاق – کوی شهيد بنی لوحی - کد پستی : 99581 - 81486
    تلفن : 34494691 -031          نمابر: 34494695 -031
    آدرس دفتر قم :خیابان شهدا(صفائیه)- کوی ممتاز- کوچۀ شماره 1(لسانی)- انتهای بن‌بست- پلاک 41
    تلفن 37743595-025 کدپستی 3715617365